پیرچشمی به معنای کاهش تدریجی توانایی عملکرد چشم جهت تمرکز بر روی اشیاء نزدیک می باشد . این اختلال به عنوان بخشی از رویدادهای طبیعی پدیده افزایش سن مطرح بوده و معمولا از سن چهل سالگی شروع می شود .

پیرچشمی زمانی مشخص می شود که فرد می خواهد در فاصله نزدیک به مطالعه بپردازد ولی به دلیل وجود تاری دید قادر به انجام این کار نیست . انجام معاینات اصولی چشم می تواند به تایید وجود پیرچشمی کمک کند .

این اختلال به راحتی به وسیله عینک های مطالعه معمولی با استفاده از عینک یا لنزهای تماسی قابل درمان می باشد .به علاوه می توان از جراحی نیز جهت درمان استفاده نمود .

علل پیرچشمی :

به منظور ایجاد تصویری واضح از یک شی بر روی شبکیه باید ساختارهای متمرکز کننده نظیر قرنیه و عدسی به طور صحیح کار خود را انجام دهند .

بر خلاف قرنیه ، عدسی از قابلیت انعطافی بیشتری برخوردار است و با افزایش ضخامت خود جهت دیدن اشیاء نزدیک سبب تمرکز بیشتر پرتوهای نوری می شود به گونه ای که تصویر شی به وضوح بر روی شبکیه ایجاد می شود . این تغییر ضخامت از طریق انقباض عضلات داخل چشمی مخصوص ایجاد می شود .

با افزایش سن یکسری تغییرات در چشم ایجاد می شود که به عقیده بسیاری سخت تر شدن عدسی منجر به بروز پیرچشمی می شود .

زمانی که عدسی قدرت انعطاف پذیری خود را کم کم از دست می دهد نمی تواند تغییر ضخامت داده در نتیجه قادر به متمرکز ساختن مطلوب پرتوهای نوری حاصل از اشیا نزدیک بر روی شبکیه نخواهد بود و در نتیجه تصاویر حاصله تار خواهند شد

در چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید ؟

اگر شدت اختلال به حدی باشد که فرد نتواند در فاصله نزدیک مطالعه کند یا کارهای خود را آن گونه که می خواهد انجام دهد یا این که کیفیت تصاویر به حدی باشد که انگیزه فرد را جهت انجام کارها کاهش دهد باید به پزشک مراجعه کند

تشخیص پیر چشمی :

این اختلال نیز از طریق انجام معاینات بالینی چشم قابل تشخیص است و تشخیص معمولا توسط متخصص صورت می گیرد . روش های تشخیصی متفاوت بوده و با استفاده از ابزارهای خاصی صورت می گیرد به گونه ای که به کارگیری همه آن ها مهم است زیرا می تواند در درمان تاثیرگذار باشد .

به طور کلی اگر فردی از عینک یا لنزهای تماسی استفاده نمی کند و هیچ مشکلی چشمی ندارد . و دارای شانس کمی جهت ابتلا به بیماریهای چشمی است باید بین سن سی تا سی و نه سال حداقل دو بار ، بین سن شصت تا شصت و چهار سال هر دو تا چهار سال و بالای شصت و پنج سال هر یک تا دو سال جهت معاینات چشمی مراجعه نماید .

اگر فردی از عینک یا لنز استفاده می کند نیز باید معاینات در فواصل کمتری صورت گیرد . اما در صورت وجود هرگونه علامت یا مشکل چشمی حتی در صورت انجام معاینه در همین اواخر باید جهت معاینه مجدد به پزشک مراجعه شود و به عنوان مثال وجود تاری دید ممکن است بیانگر علامتی باشد که نیاز فرد به تغییر عینک یا لنز را مطرح سازد .

روش های درمانی در پیر چشمی شامل استفاده از عینک ، لنزهای تماسی و روش های جراحی می باشد . اگر فرد تا قبل از بروز پیرچشمی هیچ مشکلی نداشته است می توان فقط با استفاده از عینک مطالعه ، درمان را انجام داد ولی این روش درمانی باید حتما زیر نظر پزشک باشد .

اما اگر فرد به علت آستیگماتیسم ، دوربینی یا نزدیک بینی از عینک یا لنز تماسی استفاده می کند ، عینک های مطالعه به تنهایی کافی نیستند و باید از عینک های مخصوص استفاده کرد که شامل عینک های دو کانونی یا تدریجی ، لنزهای تماسی دو کانونی یا چند کانونی استفاده شود .

روش های جراحی نیز وجود دارند که متعدد بوده ولی هیچکدام هنوز به عنوان یک درمان تایید شده به صورت روش استفاده نمی شوند .

مراقبت های فردی :

اگرچه پیرچشمی قابل پیشگیری نیست اما با انجام اقدامات خاص می توان از چشم ها و بینایی محافظت نمود که شامل موارد ذیل است :

انجام معاینات منظم و مناسب چشمی توسط پزشک

کنترل بیماری های زمینه ای نظیر مرض قند ، فشارخون که بر روی بینایی آثار سوئ دارند

مراجعه سریع و به موقع به پزشک در صورت بروز علائمی نظیر کاهش یکباره بینایی

تاری دید چشم ها ، جرقه های نوری ، لکه های سیاه در میدان دید و هرگونه علامت دیگر .

درمان پیرچشمی :

ساده ترین راه درمان پیرچشمی استفاده از عینک می باشد ولی برای کسانی که نمی توانند و یا تمایل به استفاده از عینک ندارند راه های جراحی مختلفی وجود دارد .

KAMRA Inlay :

به هر وسیله ای که داخل نسج قرنیه کار گذاشته می شود Inlay می گویند . یکی از این وسایل به نام تجاری KAMRA ساخت کمپانی Acufocusآمریکایی می باشد .

این وسیله که از یک صفحه گرد کوچک شبیه مردمک انسان ساخته شده با تکنولوژی بسیار پیشرفته ای تهیه می شود . قطر آن ۳ میلیمتر بوده و ضخامت آن تنها ۵ میکرون است و در وسط آن سوراخی به نظر حدود ۷/۱ میکرون تعبیه شده و دارای هزاران سوراخ ریز می باشد تا تبادل اکسیژن انجام شود . این وسیله با استفاده از دستگاه لیزر فمتوسکند در داخل قرنیه قرار می گیرد و بیمار می تواند علاوه بر دید دور برای دیدن نزدیک از آن استفاده کند .این عمل ، سرپایی بوده و معمولا بر روی یک چشم انجام می گیرد .

کلینیک پارسیان جزء اولین مراکز کشور بوده که این تکنولوژی پیشرفته را در اختیاران بیماران قرار داده است .

در حال حاضر، به منظور بررسی نتایج دراز مدت در بیمارانی که تحت عمل با این وسیله قرار گرفته اند، ما تا اطلاع ثانوی انجام این عمل را متوقف کردهایم.

                                      

                                                     تصویر KAMRA Inlay  و نمای آن داخل قرنیه

Mono Vision :

در این شیوه با استفاده از لیزر ، یک چشم برای دور و چشم دیگر برای نزدیک اصلاح می شود و  زمانی که بیمار دو چشمی نگاه می کند هم دور و هم نزدیک را می تواند ببیند ولی اگر چشمی را که برای دور اصلاح شده ببندید یا چشم دیگر دور را تار می بیند . در این روش مدتی طول می کشد تا بیمار به وضعیت جدید بینایی خود عادت کند .

فمتولیزیک و Presby-LASIK

اصلا پیرچشمی استفاده از لیزر اگزایمر و با تکنیک فمتو لیزیک نیز امکان پذیر می باشد. اگر چه این عمل سابقه طولانی دارد، ولی اخیرآ بعضی از شرکتهای سازنده، شیوه های جدیدی را برای این منظور ارائه داده اند، ما نیز از دو تکنولوژی پیشرفته از جمله PresbyMax و SupraCor در این زمینه بر خوردار هستیم. این شیوه در بیمارانی که در سن پیرچشمی بوده و همزمان دچار نزدیک بینی و یا دوربینی  هستند، قابل انجام است . با استفاده از لیزر اگزایمر و تکنیک فمتولیزیک، قرنیه به حالت چند کانونی در می آید و فرد قادر خواهد فواصل دور و نزدیک را ببیند.

اگرچه ما در کلینیک پارسیان این تکنیک را بر روی تعداد معدودی از بیماران با موفقیت انجام داده ایم ، ولی تا به دست آمدن نتایج طولانی مدت و تعداد بیشتر بیماران ، فعلا این تکنیک را به صورت روتین انجام نمی دهیم